💡 Sambil baca, sambil belajar: perkataan yang bergaris oren boleh di-hover atau ditekan untuk maksud. Ada kuiz kecil kat bawah — jangan skip!
Kalau korang pernah ke Zoo Negara tahun ini, mungkin dah berjumpa dengan Chen Xing dan Xiao Yue, pasangan panda gergasi dari China.
Apa yang mereka selalu buat? Makan buluh. Lepas tu berehat. Kemudian makan buluh lagi.
Jadi, mestilah panda haiwan herbivor EN: herbivor Haiwan yang makanannya terdiri daripada tumbuhan. Bahasa Inggeris: herbivore, "HER-bi-vor" BM: pemakan tumbuhan , kan?
Betul! Tapi, ada satu perkara menarik: panda juga tergolong dalam kumpulan saintifik yang sama dengan harimau, serigala dan beruang.
Eh, macam mana pula haiwan yang asyik makan buluh boleh berada dalam kumpulan yang sama dengan harimau?
Panda ni karnivor atau herbivor?
Jawapan mudahnya: dari segi pemakanan, panda kebanyakannya herbivor.
Hampir semua makanan panda gergasi ialah buluh. Tetapi dari segi pengelasan saintifik, panda tergolong dalam kumpulan yang dipanggil Carnivora EN: Carnivora Nama kumpulan saintifik yang merangkumi haiwan seperti kucing, anjing dan beruang. Bukan sama dengan tabiat makan daging. "kar-NI-vo-ra" BM: order Carnivora .
Jangan keliru antara dua istilah ini:
- Karnivor menerangkan tabiat makan haiwan, iaitu makan daging.
- Carnivora ialah nama kumpulan saintifik yang merangkumi haiwan seperti kucing, anjing dan beruang.
Panda gergasi ialah sejenis beruang. Jadi, ia tergolong dalam kumpulan Carnivora walaupun kebanyakan makanannya ialah tumbuhan.
Badan panda masih ada ciri pemakan daging
Nenek moyang panda tergolong dalam kumpulan yang mempunyai sistem penghadaman seperti pemakan daging.
Walaupun panda hari ini makan buluh, sistem penghadamannya masih mempunyai beberapa ciri tersebut.
Contohnya, panda mempunyai perut yang ringkas dan usus yang agak pendek.
Bandingkan dengan lembu: haiwan itu mempunyai sistem penghadaman yang membantu memproses tumbuhan.
Panda pula kurang cekap mencerna buluh, terutamanya serat yang dipanggil selulosa EN: selulosa Serat keras dalam dinding sel tumbuhan. Sukar dihadam oleh banyak haiwan, termasuk panda. Bahasa Inggeris: cellulose BM: serat tumbuhan .
Maksudnya, sebahagian besar buluh yang dimakan tidak dihadam sepenuhnya dan keluar semula sebagai najis.
Jadi macam mana panda dapat tenaga yang cukup?
Makan banyak, berehat pun banyak
Untuk mendapatkan tenaga daripada buluh, panda perlu makan dalam kuantiti yang banyak.
Panda boleh menghabiskan sehingga 14 jam sehari untuk makan!
Selain itu, panda juga menggunakan tenaga harian yang rendah berbanding mamalia lain yang bersaiz hampir sama.
Jadi, bila nampak panda banyak berehat, jangan cepat-cepat panggil dia malas.
Cara hidup yang menggunakan kurang tenaga membantu panda bertahan dengan diet buluh.
Panda ada “ibu jari palsu”?
Cuba bayangkan nak makan batang buluh tanpa dapat memegangnya dengan kemas. Susah juga, kan?
Sebab itulah panda mempunyai satu tulang pergelangan tangan yang membesar dan berfungsi seperti ibu jari tambahan.
Ia dipanggil “ibu jari palsu” dan membantu panda menggenggam buluh semasa makan.
Panda tak suka daging sebab tak boleh rasa sedap?
Ada satu lagi fakta menarik. Penyelidik mendapati satu gen yang berkaitan dengan reseptor rasa umami EN: umami Rasa gurih yang boleh ditemui dalam makanan seperti daging, cendawan dan sup. "u-MA-mi", daripada bahasa Jepun BM: rasa gurih pada panda gergasi tidak lagi berfungsi seperti biasa.
Umami ialah rasa gurih yang boleh ditemui dalam makanan seperti daging, cendawan dan sup.
Sesetengah penyelidik mencadangkan perubahan ini mungkin berkaitan dengan perubahan diet panda.
Tapi saintis belum dapat memastikan bahawa inilah sebab panda memilih untuk makan buluh.
Jadi, panda pelik ke?
Panda memang mempunyai gabungan ciri yang menarik: ia tergolong dalam kumpulan Carnivora, tetapi makanannya hampir semuanya buluh.
Walaupun sistem penghadamannya kurang cekap memproses buluh, panda mempunyai ciri lain yang membantu.
Seperti makan dalam tempoh yang lama, menjimatkan tenaga dan menggenggam buluh dengan ibu jari palsu.