💡 Sambil baca, sambil belajar: perkataan yang bergaris oren boleh di-hover atau ditekan untuk maksud. Ada kuiz kecil kat bawah — jangan skip!

Pembangkang biasanya mengkritik kerajaan.

Jadi, apabila Muhyiddin Yassin dan Syed Saddiq menandatangani perjanjian untuk menyokong pentadbiran Anwar Ibrahim, tentu ramai tertanya-tanya: dah masuk kerajaan ke?

Menurut Muhyiddin, Bersatu masih pembangkang.

Perjanjian itu dipanggil Confidence and Supply Agreement (CSA) EN: Confidence and Supply Agreement Perjanjian yang membolehkan Ahli Parlimen menyokong kerajaan dalam undi keyakinan dan urusan bajet tanpa menyertai kerajaan. "KON-fi-dens and su-PLAI" BM: Perjanjian Keyakinan dan Perbekalan , atau Perjanjian Keyakinan dan Perbekalan.

Ia membolehkan Ahli Parlimen menyokong kerajaan dalam perkara tertentu tanpa menyertai kerajaan.

Tapi apa yang mereka persetujui, dan kenapa peruntukan kawasan menjadi perkara utama?

1. Apa yang berlaku?

Pada 29 Oktober 2026, kerajaan menandatangani CSA dengan 13 Ahli Parlimen, terdiri daripada:

  • Enam Ahli Parlimen Bersatu, termasuk Muhyiddin Yassin.
  • Syed Saddiq, Ahli Parlimen Muar.
  • Enam bekas Ahli Parlimen Bersatu yang sebelum ini sudah menyatakan sokongan kepada Anwar.

Enam wakil Bersatu itu ialah Muhyiddin (Pagoh), Radzi Jidin (Putrajaya), Ali Biju (Saratok), Suhaimi Abdullah (Langkawi), Nazri Abu Hassan (Merbok) dan Azman Nasrudin (Padang Serai).

Menurut laporan mengenai perjanjian itu, pertukarannya ialah:

  • Komitmen Ahli Parlimen terbabit: menyokong Belanjawan 2027 dan pentadbiran sehingga tamat penggal, serta memberikan sokongan yang dipersetujui dalam CSA.
  • Komitmen kerajaan: memberikan peruntukan pembangunan kawasan setara dengan Ahli Parlimen kerajaan, serta mengusahakan reformasi termasuk had tempoh jawatan Perdana Menteri dan pemisahan peranan Peguam Negara dan Pendakwa Raya.

Reformasi itu belum automatik menjadi undang-undang hanya kerana CSA ditandatangani.

Ia masih perlu melalui proses yang berkaitan.

2. Apa maksud “confidence” dan “supply”?

Nama panjang itu sebenarnya merujuk kepada dua perkara yang penting untuk kelangsungan kerajaan.

Confidence = sokongan terhadap kerajaan

Dalam CSA, Ahli Parlimen berjanji memberikan sokongan dalam urusan keyakinan terhadap kerajaan, mengikut syarat perjanjian.

Contohnya, apabila kedudukan kerajaan diuji melalui undi percaya atau tidak percaya.

Supply = kelulusan perbelanjaan kerajaan

Kerajaan memerlukan kelulusan Parlimen untuk perbelanjaan melalui rang undang-undang perbekalan, termasuk bajet tahunan.

CSA membantu memastikan kerajaan mempunyai sokongan untuk meluluskannya.

Maksud mudahnya: “Kami bersetuju menyokong kerajaan dalam undi keyakinan dan urusan bajet yang ditetapkan dalam perjanjian.”

Ini tidak semestinya bermaksud menyokong setiap dasar kerajaan. Sejauh mana kebebasan itu dikekalkan bergantung pada kandungan CSA.

3. Kalau begitu, masih boleh jadi pembangkang?

Boleh. Menandatangani CSA tidak dengan sendirinya menjadikan seseorang sebahagian daripada kerajaan atau anggota Kabinet.

Muhyiddin menegaskan Bersatu akan terus menjalankan peranan semak dan imbang, atau checks and balances EN: checks and balances Sistem semak dan imbang: satu pihak menyemak kuasa pihak lain supaya tiada kuasa yang keterlaluan. "CHEKS and BA-len-siz" BM: semak dan imbang .

Beliau juga berkata pelanggaran komitmen oleh mana-mana pihak boleh membawa kepada tindakan, termasuk penamatan CSA.

Bayangkan dua pihak yang sering berbeza pendapat, tetapi bersetuju bekerjasama dalam beberapa perkara.

Mereka masih boleh berbahas tentang dasar lain.

Cuma, dalam perkara yang sudah dipersetujui, kebebasan untuk menentang kini terikat pada komitmen tersebut.

Di sinilah persoalan pentingnya: sejauh mana pembangkang boleh terus menyemak kerajaan apabila sudah berjanji memberikan sokongan dalam undi utama?

4. Kenapa peruntukan kawasan jadi isu besar?

Peruntukan kawasan ialah wang untuk membantu memenuhi keperluan penduduk, seperti projek kecil dan program komuniti.

Ia bukan gaji atau wang peribadi Ahli Parlimen.

Melalui CSA ini, Ahli Parlimen terbabit akan menerima peruntukan pembangunan kawasan yang setara dengan wakil kerajaan.

Namun, ada dua perkara yang perlu dibezakan:

  • Dana melalui Ahli Parlimen: peruntukan yang boleh digunakan oleh wakil rakyat melalui saluran dan syarat yang ditetapkan.
  • Perbelanjaan kerajaan di kawasan itu: projek atau bantuan melalui kementerian, agensi dan saluran lain.

Jadi, Ahli Parlimen tidak menerima peruntukan langsung tidak semestinya bermakna seluruh kawasannya tidak menerima sebarang dana kerajaan.

Bagi Syed Saddiq, matlamatnya perlu lebih luas.

Beliau mahu pengagihan yang adil kepada semua Ahli Parlimen menjadi asas kepada Akta Peruntukan Parlimen, supaya prinsip itu boleh diteruskan oleh pentadbiran akan datang.

5. Kenapa perjanjian ini dibuat sekarang?

CSA ini ditandatangani ketika Belanjawan 2027 sedang dibahaskan.

Sokongan terhadap bajet menjadi sebahagian daripada persetujuan untuk mendapatkan peruntukan setara.

Apabila ditanya mengapa baru sekarang, Muhyiddin berkata Bersatu sudah lama mahukan peruntukan yang sama untuk semua Ahli Parlimen.

Beliau menyatakan tujuan perjanjian itu adalah untuk mewujudkan kestabilan supaya kerajaan boleh menangani ekonomi dan kos sara hidup.

Namun, CSA ini bukan pengumuman kerjasama pilihan raya.

Muhyiddin berkata kemungkinan kerjasama Bersatu–Pakatan Harapan dalam pilihan raya Melaka ialah perkara berasingan.

6. Malaysia pernah buat perkara yang sama?

Ya. Pada 2021, kerajaan Ismail Sabri Yaakob menandatangani MoU Transformasi dan Kestabilan Politik dengan Pakatan Harapan, yang ketika itu merupakan pembangkang.

Persetujuan itu turut melibatkan sokongan dalam urusan bajet dan keyakinan, bersama komitmen reformasi.

Jadi, kerjasama kerajaan–pembangkang seperti ini bukan perkara baharu di Malaysia.

Bezanya, pihak yang berada di sebelah meja kerajaan dan pembangkang kini sudah berubah.

Jadi, bagus atau tidak?

Hujah yang menyokongnya ialah kestabilan politik, peruntukan kawasan dan peluang melaksanakan reformasi.

Kerajaan mendapat sokongan, manakala wakil rakyat mendapat komitmen yang boleh dituntut.

Persoalannya pula: adakah peruntukan untuk penduduk patut bergantung pada kesediaan wakil mereka menandatangani perjanjian politik?