Apa Maksud Tahanan Rumah?

💡 Sambil baca, sambil belajar: perkataan yang bergaris oren boleh di-hover atau ditekan untuk maksud.

Istilah tahanan rumah kembali menjadi perhatian selepas bekas Perdana Menteri, Datuk Seri Najib Razak diberi pengampunan bersyarat pada 18 September lalu.

Pengampunan bersyarat itu tertakluk kepada pembayaran denda RM50 juta serta syarat yang ditetapkan.

Pada masa yang sama, kerajaan juga mengumumkan sedang merangka Akta Tahanan Rumah bagi menangani masalah kesesakan penjara.

Kedua-dua perkara ini melibatkan penahanan di luar penjara.

Namun, siapa yang terlibat dan bagaimana keputusan dibuat ialah dua perkara berbeza yang perlu difahami.

Kes Najib: Pengampunan Bersyarat

Yang di-Pertuan Agong, Sultan Ibrahim memperkenankan Najib menjalani baki hukuman dalam kes SRC International secara tahanan rumah sehingga 23 Ogos 2028.

Keputusan itu tertakluk kepada pembayaran denda EN: payment of fine pembayaran denda BM: Tindakan membayar sejumlah wang yang dikenakan sebagai hukuman kerana melakukan kesalahan. RM50 juta dan syarat lain.

Jika syarat dilanggar, pengampunan bersyarat boleh terbatal dan beliau perlu meneruskan baki hukuman di penjara.

Keputusan tersebut dibuat melalui proses Lembaga Pengampunan, berasaskan kuasa pengampunan di bawah Perkara 42 Perlembagaan Persekutuan.

Ia melibatkan seorang individu yang sudah disabitkan kesalahan. EN: Convicted of an offence disabitkan kesalahan BM: Diputuskan bersalah oleh mahkamah selepas kes dibicarakan.

Sebelum ini, Najib pernah membawa kes ke mahkamah berhubung titah adendum yang didakwa membenarkan beliau menjalani tahanan rumah.

Pada 22 Disember 2025, Mahkamah Tinggi menolak permohonan itu kerana adendum tersebut tidak dibincangkan atau diputuskan dalam mesyuarat Lembaga Pengampunan pada 2024.

Pengampunan bersyarat yang diumumkan pada September 2026 ialah keputusan berasingan daripada mesyuarat lembaga yang baharu.

Apa Pula Akta Tahanan Rumah?

Cadangan Akta Tahanan Rumah pula tertumpu kepada tahanan reman.

Mereka ialah individu yang masih menunggu perbicaraan dan belum disabitkan kesalahan.

Ada yang ditahan di penjara kerana ikat jamin EN: Bail ikat jamin BM: Pembebasan sementara seseorang yang dituduh melakukan kesalahan, dengan syarat dia hadir ke mahkamah tidak dibenarkan, manakala ada yang tidak mampu membayarnya.

Menurut Menteri Dalam Negeri, Datuk Seri Saifuddin Nasution, jika rang undang-undang itu diluluskan, mahkamah boleh mempertimbangkan tahanan rumah bagi tahanan reman yang memenuhi syarat.

Pergerakan mereka yang dikenakan tahanan rumah akan dipantau menggunakan alat elektronik.

Kabinet telah memberi persetujuan secara prinsip untuk memulakan proses menggubal dan membentangkan rang undang-undang tersebut.

Ia belum menjadi akta, jadi syarat terperinci dan cara pelaksanaannya belum muktamad.

Mengapa Kerajaan Mahu Gubal Akta Ini?

Kerajaan memaklumkan antara tujuan utama penggubalan akta susulan kekurangan ruang di penjara.

Menurut Saifuddin, sehingga kini 41 penjara di Malaysia menempatkan kira-kira 93,000 individu, sedangkan kapasiti keseluruhan sekitar 75,000.

Jumlah penghuni penjara itu kira-kira 18,000 orang melebihi kapasiti.

Jumlah 93,000 itu merangkumi banduan yang sudah disabitkan kesalahan dan tahanan reman.

Ini tidak bermaksud semua 18,000 orang yang melebihi kapasiti tersebut ialah tahanan reman.

Dengan membenarkan tahanan reman tertentu dipantau di rumah sementara menunggu perbicaraan, kerajaan berharap dapat mengurangkan tekanan terhadap penjara.

Langkah itu berpotensi mengurangkan sebahagian kos menempatkan mereka di penjara, tetapi penjimatan sebenar perlu mengambil kira kos alat elektronik, pemantauan dan penguatkuasaan.

Ia juga membolehkan individu yang layak kekal bersama keluarga sementara kes mereka berjalan.

Ini bukan program pemulihan untuk pesalah yang sudah dijatuhkan hukuman, fokus cadangan yang dijelaskan oleh menteri setakat ini ialah tahanan reman.

Siapa Yang Mungkin Layak?

Setakat penjelasan kerajaan, tahanan rumah tidak akan diberikan secara automatik.

Mahkamah perlu mempertimbangkan sama ada seseorang tahanan reman memenuhi syarat, dan wujud rancangan untuk mengecualikan kes jenayah serius.

Pemantauan elektronik pula dicadangkan bagi mengawal pergerakan tahanan sehingga tarikh perbicaraan.

Namun, senarai kelayakan dan pengecualian yang tepat belum boleh dinyatakan sebagai peraturan tetap selagi teks rang undang-undang belum dibentangkan.

Ini termasuk dakwaan bahawa had hukuman penjara lebih 10 tahun, sebatan mandatori atau kesalahan tertentu di bawah Akta Antipemerdagangan Orang dan Antipenyeludupan Migran (ATIPSOM) sudah ditetapkan sebagai pengecualian.

Jadi, Apa Beza Kedua-Duanya?

Dalam kes Najib, tahanan rumah diputuskan melalui pengampunan bersyarat kepada seseorang yang sudah disabitkan kesalahan.

Akta dicadangkan pula akan membolehkan mahkamah mempertimbangkan tahanan rumah bagi tahanan reman yang layak, iaitu mereka yang masih menunggu perbicaraan.

Jadi, apabila anda terbaca istilah tahanan rumah, lihat dahulu siapa yang terlibat dan bagaimana keputusan itu dibuat.

Pengampunan Najib sudah diumumkan, tetapi Akta Tahanan Rumah masih dalam proses penggubalan.

Syarat penuh dan cara pelaksanaannya hanya akan jelas apabila rang undang-undang itu dibentangkan.